Op 5 maart 2026 kwamen deelnemers van het project Samen Houtstook Meten samen in Amersfoort. Ook TNO, de provincie Utrecht, gedeputeerde Huib van Essen, de gemeente Amersfoort en wethouder Johnas van Lammeren aanwezig. Tijdens de bijeenkomst werden de eerste inzichten uit het onderzoek gedeeld en gingen deelnemers met elkaar, maar ook met de provincie in gesprek.

Samen voor een schone lucht

Gedeputeerde Huib van Essen benadrukte het belang van het verminderen van luchtvervuiling door houtstook als onderdeel van het Schone Lucht Akkoord, met als doel de EU-normen voor 2030 te halen. Wethouder Johnas van Lammeren van de gemeente Amersfoort onderstreepte dat verbetering van luchtkwaliteit alleen mogelijk is door samenwerking tussen overheden en inwoners, met beleid én stookverboden om overlast te beperken.

De eerste resultaten en lokale inzichten

TNO presenteerde voorlopige resultaten: de meetsensoren van deelnemers tonen vergelijkbare trends als de professionele meetapparatuur. Sommige sensoren meten iets hogere waarden, maar volgen dezelfde pieken en dalen. TNO gaf aan dat dit verschil kan worden gecorrigeerd met kalibratie, waardoor de data goed bruikbaar is. Ook laten de metingen van inwoners daadwerkelijk lokale verschillen tussen wijken zien.  Dit biedt kansen voor een wijkgerichte aanpak en gerichte communicatie.

In gesprek over oplossingen

Deelnemers gingen in een deelsessie in gesprek met de provincie Utrecht over hoe we samen kunnen werken aan een gezondere lucht. De provincie vroeg deelnemers om mee te denken over mogelijke maatregelen rondom houtstook.

Veel deelnemers gaven aan, naast de wat hardere maatregelen, vooral kansen te zien in ‘zachte maatregelen’, zoals het vergroten van bewustwording van de gezondheidseffecten en het stimuleren van beter stookgedrag. Daarbij werd benadrukt dat het belangrijk is om het gesprek aan te gaan met én aandacht te geven aanmensen die hout stoken. Mensen die stoken veroorzaken immers geen overlast met opzet, maar zijn zich niet altijd bewust van de impact op de luchtkwaliteit en de gezondheid. Als voorbeeld werd genoemd een ‘stookcursus’. 

Ook werd besproken hoe de stookwijzer beter onder de aandacht kan worden gebracht. Zo gaf een deelnemer aan dat er op basis van de wijkdata van de meetsensoren gerichter kan worden gecommuniceerd tijdens het stookseizoen.

“Voor mij werd vanavond opnieuw duidelijk hoe belangrijk goede wijkcommunicatie over houtstook is, zeker als het gaat om het bespreekbaar maken van overlast met je buren.”

– Wethouder Johnas van Lammeren, gemeente Amersfoort

Data begrijpen en het gesprek met buren aangaan

In de tweede deelsessie, begeleid door Samen Meten Utrecht, gingen deelnemers aan de slag met hun eigen meetdata. Daarbij bleek dat er behoefte is aan meer kennis over bijvoorbeeld fijnstof en het interpreteren van meetgegevens, maar ook over hoe je het gesprek met je buren aan kan gaan bij overlast. Openheid bleek een belangrijke basis: alleen al vertellen dat je meedoet aan het project kan een aanleiding zijn om met buren te praten over houtstook en luchtkwaliteit.

Vooruitblik

De komende maanden werkt TNO verder aan de analyse van de meetdata. Op basis van deze inzichten kunnen gemeenten en provincie gerichter communiceren, wijkgerichte acties opzetten en inwoners ondersteunen bij beter stookgedrag en het gesprek met buren aangaan. Zo wil het project niet alleen data leveren, maar ook bewustwording, dialoog en concrete verbeteringen in luchtkwaliteit stimuleren. De ervaringen en ideeën van deelnemers blijven daarbij een belangrijke leidraad voor de volgende stappen. Tevens lijkt het de deelnemers mooi als deze campagne kan leiden tot een bredere beweging in meerdere gemeenten van de provincie waarbij inwoners meer in gesprek gaan met elkaar en de gemeenten.

Meer lezen?

• Bekijk de stookwijzer voor meer informatie over bewust stoken
• Lees het interview met TNO over Samen Hout stook Meten
• Lees het artikel van TNO over roet in de lucht als indicator voor houtstook.
• Lees wat de NMU doet om overheden te stimuleren om ambitieus beleid voor schone lucht te voeren
• Ontdek wat je als inwoner(sgroep) kunt doen om je gemeente te stimuleren om ambitieus beleid voor schone lucht te voeren.